Yeni Başlayanlar İçin Bilinmesi Gereken Linux Komutları

Yeni Başlayanlar İçin Bilinmesi Gereken Linux Komutları​

---

Bu konu Linux kullanmaya yeni başlayanlar için hazırlanmıştır.
Amaç ezber yaptırmak değil; günlük hayatta en çok işinize yarayan komutları kısa ve net şekilde anlatmaktır.

Komutları kullanırken boşluklara ve küçük/büyük harflere dikkat edin.
Linux case-sensitive (Büyük–küçük harf duyarlıdır).

---

1) Dosya & Klasör İşlemleri

Bulunduğun dizini öğrenme

pwd

Dosya ve klasörleri listeleme

ls

ls -l

(detaylı)

ls -a

(gizli dosyalar dahil)


Dizin değiştirme

cd klasor_adi

cd ..

(bir üst dizin)

cd ~

(home dizini)


Klasör oluşturma

mkdir klasor

Dosya oluşturma

touch dosya.txt

Dosya silme

rm dosya.txt

Klasör silme

rm -r klasor

---

2) Dosya İçeriği Görüntüleme & Düzenleme


Dosya içeriğini gösterme

cat dosya.txt

Uzun dosyaları sayfa sayfa gösterme

less dosya.txt

Dosya düzenleme (terminalden)

nano dosya.txt

Nano yeni başlayanlar için en kolay editördür.
Çıkmak için: CTRL + X

---

3) Arama & Bulma


Dosya arama

find / -name dosya.txt

Metin arama (çok önemli)

grep "aranan_kelime" dosya.txt

grep -r "aranan_kelime" klasor/

---

4) Sistem & Kaynak Bilgisi


Sistem bilgisi

uname -a

Disk kullanımı

df -h

Klasör boyutları

du -sh *

RAM kullanımı

free -h

Çalışan işlemler

top

htop

(yüklüyse)

---

5) Kullanıcı & Yetki İşlemleri


Yetkili komut çalıştırma

sudo komut

Kullanıcı bilgisi

whoami

Dosya yetkileri

chmod 755 dosya

Dosya sahibini değiştirme

chown kullanici:kullanici dosya

---

6) Paket Yönetimi (Ubuntu / Debian)


Paket listesi güncelleme

sudo apt update

Paket yükseltme

sudo apt upgrade

Program kurma

sudo apt install paket_adi

Program kaldırma

sudo apt remove paket_adi

---

7) Ağ & İnternet Komutları


IP bilgisi

ip a

Bağlantı testi

ping google.com

Port dinleme kontrolü

ss -tuln

---

8) Log & Hata Takibi


Sistem logları

journalctl

Canlı log izleme

journalctl -f

Servis durumu

systemctl status servis_adi

---

9) Hayat Kurtaran Kısa İpuçları

Bir komut hakkında yardım almak için:

komut --help

Detaylı manuel:

man komut

Terminali temizlemek için:

clear

---

Son Söz​

Bu konu zamanla güncellenecek yaşayan bir rehberdir.
Eksik gördüğünüz veya eklemek istediğiniz komutları yorumlara yazabilirsiniz.

“Linux öğrenilmez, kullanıldıkça alışılır.”